Yazı Detayı
26 Ekim 2015 - Pazartesi 07:17 Bu yazı 484 kez okundu
 
Tehlikeleri Öngörün
Sedat Güven
sedat@gsem.com.tr
 
 

BUNLARI ÖNEM SIRASINA KOYUN NE YAPACAĞINIZA KARAR VERİN!

 

Sürüş teknikleri, eğitim köşemizin amacı sahip olduğunuz becerilerinize yenilerini eklemek değil, kendinizi değerlendirmeyi öğrenmeniz ve sürüş tekniklerini uygulayıp uygulamadığınızı anlamanıza yardımcı olacak yöntemler kazanmanızdır.  Burada amaçlanan sürücülere, motosiklet üzerindeki hakimiyetlerini nasıl değerlendirmeleri gerektiğini göstermek, hangi alanlarda kendilerini geliştirebileceklerini anlamalarına yardımcı olmaktır.

 

Koşullar hakkında olabildiğince fazla bilgi edinebilmek için görüşü, koku alma ve işitme duyularını kullanma anlamına gelir. İyi  gözlemde bulunabilmek iyi bir motosiklet sürücüsü olmanın temelidir ve yaşam ile ölüm arasındaki çizgiyi belirleyecek kadar da hassas bir konudur. 

 

“Bir şeyin orada olduğunu bilmeyen, bir tepki gösteremez” 

 

İyi bir Gözlem sürücüye düşünme ve tepki verme için ekstra zaman ve mesafe sağlayarak motosiklet sürüşü üzerindeki denetimini artırır.

 

Zaman zaman aklınızın sürüşten başka yerde olduğunu fark ettiğiniz olmuştur. Yetişmeye çalıştığınız olayı, işi ya da başka bir şeyi düşünüyor olabilirsiniz. Böyle durumlarda önünüzde olanların farkına hemen varmayabilirsiniz. Yalnızca bu bile son derece savunmasız olduğunuz anlamına gelir, tehlike yaşayabilirsiniz. Motosiklete bindiğinizde tüm odaklanma motosiklete ve yola olmalı.  Motosiklete odaklanamıyor, aklınız başka yerde oluyorsa binmeyin, tehlikeye açıksınız demektir.

 

PLANLAMA

Güvenli bir sürüş, gözlemlerden edinilen bilgileri kullanarak sürüşü en doğru biçimde planlamaya bağlıdır.

 

Gözlem ile elde ettiğiniz bilgileri sürüşünüze sürüş planınıza dahil edin,

Tehlikeleri öngörün

Bunları önem sırasına koyun

Ne yapacağınıza karar verin.

 

Planlamanın amacı tehlikeleri etkin ve güvenli bir biçimde bertaraf etmek için doğru konum, hız ve viteste ivmelenmeyi sağlamaktır. Koşullar değiştiğinde sürüş planın da değişmesi gerekir..

 

Bir sürücü olarak tüm gözlem ve manevra imkanlarını kullanın. 

 

OLABİLECEKLERİ ÖNGÖRMEK

Bir tehlikeye tepki vermek için ne kadar zaman varsa, onu güvenle savuşturma şansı da o kadar artar. Tehlikeyi ön görmek size artı zaman ve mesafe kazandırır. Tehlikeleri görebilmek için de mümkün olduğunca ileriye bakmak gerekir. Ne kadar çok ileriye bakarsanız o kadar çok bilgi toplarsınız ve bu bilgileri de kullanabilirsiniz.
Bu öngörme yeteneği eğitim ve deneyim kazanmak için harcanan çabayla orantılı olarak artar veya azalır. Sürüş sırasında sürekli yorum yapmak bu yeteneği geliştirmenin en etkili yoludur. Neler yaptığınızı, nerede olmanız gerektiğini, kendi kendinize konuşun. Sürüşünüzü değerlendirin, nerede hata yaptığınızı, nerede doğru şeyler yaptığınızı daha iyi olabilmek için ne yapmanız gerektiğini, gördüklerinizi ve yapmayı planladığınız şeyleri kendinize söyleyin. 

Gördüğünüzle başlayıp, sürüş deneyiminizi kullanarak durumun nasıl gelişebileceğini tahmin edin.. Yola bakarak olası gelişmeler hakkında ipuçları toplayabilirsiniz. Olabilecekleri öngörmek gözlemden gelen tüm bilgiyi süzmektir. Örneğin yola bir top çıkarsa, arkasından bir de çocuk çıkma ihtimali yüksektir.

 

Başka sürücülerin yapabileceklerini öngörmek hem kendinizin hem onların güvenliği açısından çok önemlidir.  Diğer sürücülerin sizi gördüğünü ya da hep gerektiği gibi davranacaklarını varsaymak yanlıştır. Birinin yoldaki davranışlarını izlemek nasıl bir sürücü olduğu hakkında bilgi verir ama en bilinçli sürücü bile hata yapabilir.

 

TEHLİKELERİ ÖNEM SIRASINA GÖRE DİZMEK

Gözlemlediğiniz ya da öngördüğünüz tehlikelerin hangisinin kayda değer, hangisinin daha önemli olduğunu tanımlamak gerekir. Riskleri derecelendirip önem sırasına göre ele alın. Bir riskin önemi hızla değişebileceğinden önceliklerini değiştirmeye hazır olmalısınız. Meydana gelecek ilintili olan tehlike şunlara göre değişir.

 

Tehlikenin kendisi

Size ne kadar yakın olduğu

Yol konumu ve zemin şartları

Tehlikenin hareket edip etmediği, ediyorsa yönü

Tehlikeye ne hızla yaklaştığınız

 

Tehlike ne kadar büyükse o kadar fazla önceliği olmalıdır.

Gözlemlediğiniz ve öngördüğünüz tehlike önem sırasına göre sıralandıktan sonra ne yapacağınıza karar vermelisiniz. Planın amacı; hem kendinizin hem de diğer sürücülerin güvenliğini sağlamak olalı. Uygun bir eylem planı şunlara dikkat eder.

 

Ne Görülebilir?

Ne Görülmez?

Mantıksal olarak ne olması beklenebilir

En fazla tehdit hangi olaydadır. ? Hangi tehlikeler en fazla tehdit içerir?

Beklenmedik bir olay gelişirse ne yapmak gerekir. ( B Planınız olmalı)

 

Sürüşü planlıyorsanız yöntemli olarak, her an, tereddütsüz olarak karar alabilmelisiniz. Motosiklete binerken olabilecekleri sürekli öngörmeli, önem sırasına göre sıralamalı ve yapacağınıza karar vermelisiniz.

 

Nasıl gözlem yaptığımızı sorgulamak. Açık ve net olan bir şey varsa, o da nereye gittiğimize bakmıyorsak, eninde sonunda kendimize zarar verecek olmamızdır.

 

İyi bir gözlem yapmak yolun hangi yöne gittiğine bakmak değil, yolu tanımlamak ve güvenliğimizi tehdit edebilecek her türlü faktörü anlayarak gereken önlemleri almak ve zamanında reaksiyon göstermektir. Yolu gözlemlemenin amacı, aşırıya kaçıp sürüşten aldığımız zevki azaltmak değil, sadece gereksiz riskleri bertaraf etme olmalıdır.

 

İlk olarak kafamızda kaskla yolu nasıl gördüğümüzü incelemekle başlayalım. İdeal olan, bakışınızla çevreyi taramanızdır. Çoğu zaman bakışlarımızı yoldan ayırır ve aynaya bakarız, sonra tekrar yola, takometreye, ardından tekrar yol, yolun kenarına tekrar yola, ilerideki kavşakta üstümüze çıkacak bir araba var mı diye bol bağlantısına, önümüze uzanan yola ve bu böyle sürüp gider. Sürekli yenilenen bu çevre taraması yoldaki pozisyonumuz hakkında her detayı içermeli ve aralıklarla tekrar etmelidir.

Yolu doğru bir şekilde gözlemleyebilmek önem taşır. Zaman içinde gözlem duyumuz geliştikçe, daha verimli sonuçlar çıkarabiliriz. 

Eğer altıncı hissiniz yolda uyuya kalan bir araç sürücüsüne nerede rastlayacağınızı kestirebilecek kadar gelişmişse, bu konuda iyisiniz demektir. Fakat bir sapağı geçerken, bir arabanın aniden yanında belirdiğini fark edip şaşırıyorsanız, bunun üzerinde çalışmanız gerekiyor. Kendinize şu soruyu sorun, her kavşağı, garaj çıkışlarını, yol ayrımlarını, geçitleri ve yolun kendisini yeteri kadar inceliyor muyum?

 

Bilinçli olarak, sadece birkaç salise için bile buralara bakarsanız, sizi bekleyen bir tehlike olup olmadığını bilirsiniz. Elbette dikkatinizin büyük kısmı yolda olmalıdır ama aynı zamanda gözlerinizle etrafı kolaçan edip, çevrenizde olan bitenin bir resmini de sürekli kafanızda canlı tutmalısınız. Görüşünüzü yalnızca bir alana sabitlemeyin resmin bir bölümüne değil bütününe bakın.

 

İLERİYE BAKMAK

Bakışlarınızla çevrenizi taramanın yanı sıra, ne kadar ileriye baktığınızı kontrol etmeniz gerekiyor. Viraja gelmeden yapılan sert frenler, hız limiti olan yollara yaklaşıp aniden yavaşladığınız anlar veya duran trafiğe arkadan hızla yaklaştığınız durumlarla sıkça karşılaşıyorsanız, yeteri kadar ileri bakmıyorsunuz demektir. Başınızı biraz daha yukarıya kaldırın yolun daha ilerisine doğru bakmayı deneyin.  Eğer görebileceğiniz  en uzak bölgeye bakarsanız tarladan çıkan traktörü, tabelaları (tabelalar bize bir çok ipucu verir) polis radarları, kör virajlar gibi pek çok tehlikeyi çok önceden görebilirsiniz.

 

SOLLAMA YAPARKEN GÖZLEM

Kendinizi trafiğe takılmış, önünüzdeki araçları dar, virajlı yollarda takip etmek sorunda kalmış bir şekilde ve kaskınızın içinde lanet okurken buldunuz mu hiç? Karşınıza çıkan ilk düzlükte, yanlarından gazlamak ve bir sonraki viraja kadar hepsini geçmek istemez misiniz? Daha doğru olan yöntem iyice uzağa bakarak, arabaların da ilerisini görmeye çalışmaktır. Böylece arkalarına yaklaştığınızda onları geçmeye hazır olursunuz. 

 

Yol daralırken önünüzde seyreden arabanın arkasında hapsolmak sıkça başa gelen bir durumdur. Fakat içinde bulunduğunuz bu durum, yeteri kadar ileriye bakmadığınızın bir başka göstergesidir ve yavaşlamanıza sebep olur.

 

Gözlem kabiliyetinizi sınarken, daima sürekliliğinden ve yeteri kadar ileriye bakıp bakmadığınızdan emin olun. Motosikletinizi kullanırken çevrenizde olup bitenlere, önünüzde neler olduğunu sürekli bakmalısınız. Yapacağınız kusursuz gözlem, diğer sürüş becerilerinizi artırmanın ilk koşuludur.

 

Gördüklerinizden nasıl sonuçlar çıkardığınız da çok önemli. Motosiklet kullanmak fiziksel olduğu kadar aynı zamanda zihinsel beceriler de gerektirir..

 

Yüksek bir tepenin ardından caminin minaresini fark ediyorsunuz ama  bir yerleşim yerine yaklaştığınız sonucuna varmadığınız sürece yaptığınız gözlemin size katkısı olmayacaktır. 

 

Vitrinlerdeki yansımalar, düz yolda giderken elektrik tellerinin ya da sokak aydınlatma lambalarının bir anda  kıvrıldığını görüyorsanız size yolun hangi yöne viraj olduğunun bilgisini verir, bu ipuçlarını görmek ve kullanmak sizi diğer sürücülere göre avantajlı kılar.

 

Bir seferde tek bir tehlike ile baş etmek oldukça kolay olsa da, esas birkaç tanesinin birlikte karşınıza çıktığı durumlarda işler karışır. Boş ve sessiz şehirler arası yollarda hatasız sürüyor, kalabalık otobanlar ve şehir içi trafiğinde bocalıyorsanız biraz daha uzağa bakarak, karşılaşabileceğiniz tehlikeler için zaman kazanmanız gerekecektir.

 

Tehlikeleri önem sırasına göze düzenlemeli ve bu öncelik sırasının gerektirdiği şekilde hareket etmelisiniz. Bu tehlikelerin neler olduğunu (Yol kenarında top oynayan çocuklar, ileride sağa çekmekte olan araba veya uzaktaki keskin sol viraj) iyi analiz edin. Yola fırlayan bir topun ardından yola çocuğun da atlayacağını düşünün. Özellikle birden fazla tehlike ile boğuşmanız gereken durumlarda, Çocuğun topun peşinden yola fırlarsa hızını ve pozisyonunu ayarlayabilirsiniz, fakat aynı zamanda sağa  çeken arabayı da hesaba katmalısınız ve sol virajı rahatça atlatmanız gerekmektedir. Unutmayın ki, yolda kışrınıza çıkabilecek riskleri ne kadar önce tanımlarsanız, onlarla o kadar kolay başa çıkabilirsiniz. 

 

İyi Sürüşler.

 
Etiketler: TEHLİKELERİ, , ÖNGÖRÜN
Yorumlar
Haber Yazılımı